Thị trường ô tô đang tái cấu trúc bởi xu hướng điện hóa, các thương hiệu ô tô cũng đứng trước sức ép phải tạo ra và củng cố những giá trị mới.

Khi khoảng cách về trang bị và công nghệ giữa các thương hiệu ô tô thu hẹp nhanh hơn, những lợi thế vốn dựa nhiều vào lịch sử thương hiệu hay sự hiện diện lâu năm trên thị trường cũng đứng trước sức ép phải được củng cố bằng những giá trị mới.

Trao đổi với TheLEADER, ông Vũ Anh Tuấn, Tổng giám đốc Geely Việt Nam nhìn nhận, cuộc cạnh tranh trong giai đoạn tiếp theo sẽ ngày càng ít phụ thuộc vào câu hỏi một chiếc xe đến từ quốc gia nào. Theo đó, khách hàng sẽ lựa chọn thương hiệu tạo ra nhiều giá trị và niềm tin hơn trong suốt quá trình sở hữu.

Thị trường ô tô đang đứng trước giai đoạn tái cấu trúc, chịu tác động bởi xu hướng điện hóa. Ảnh: Geely

Ngành ô tô bước vào cuộc đua điện hóa

Thị trường ô tô toàn cầu, trong đó có Việt Nam, đang đứng trước một giai đoạn thay đổi lớn khi các hãng xe điện tới từ Trung Quốc đang mở rộng nhanh chóng cả về quy mô, thị phần lẫn độ phủ thương hiệu. Điều gì đang tạo nên sức bật này, thưa ông?

Ông Vũ Anh Tuấn: Tôi cho rằng cần nhìn câu chuyện này rộng hơn sự gia tăng của các thương hiệu Trung Quốc. Ngành ô tô toàn cầu đang bước vào một cuộc tái cấu trúc lớn, khi điện hóa, công nghệ thông minh và trải nghiệm người dùng đang làm thay đổi những lợi thế cạnh tranh tồn tại hàng chục năm, trong đó, Trung Quốc đang là một trong những trung tâm của quá trình này.

Các hãng xe Trung Quốc, đặc biệt xe điện có lợi thế về tốc độ phát triển công nghệ, quy mô chuỗi cung ứng và khả năng đưa sản phẩm mới ra thị trường nhanh. Sự phát triển mạnh của hệ sinh thái pin, phần mềm và công nghệ thông minh giúp họ rút ngắn đáng kể khoảng cách với các thương hiệu ô tô lâu đời.

Ở chiều ngược lại, người tiêu dùng cũng ngày càng cởi mở hơn với các công nghệ mới và quan tâm nhiều hơn đến trải nghiệm, chi phí sử dụng thay vì chỉ nhìn vào lịch sử hay xuất xứ thương hiệu. Đây là những yếu tố đang tạo ra một mặt bằng cạnh tranh mới cho ngành ô tô toàn cầu.

Ông Vũ Anh Tuấn, Tổng giám đốc Geely Việt Nam. Ảnh: DNCC

Việt Nam cũng không ngoại lệ khi điện hóa giao thông tại Việt Nam đang chuyển từ một xu hướng thị trường thành một định hướng phát triển dài hạn, kéo theo xu hướng điện hóa với ngành ô tô được đẩy mạnh. Ông nhìn nhận vấn đề này như thế nào?

Ông Vũ Anh Tuấn: Những chính sách đang tạo thuận lợi cho quá trình điện hóa thị trường ô tô Việt Nam và tạo điều kiện để các hãng xe tham gia sâu hơn. Trong đó, Việt Nam đã đặt mục tiêu phát thải ròng bằng 0 vào năm 2050. Cùng với đó, chính sách ngày càng cụ thể hơn, từ ưu đãi lệ phí trước bạ đối với xe thuần điện đến phát triển hạ tầng sạc.

Tháng 3/2026, Chính phủ đã có chỉ đạo riêng về thúc đẩy phát triển hạ tầng trạm sạc xe điện tại các khu chung cư. Tiếp đó, Bộ Xây dựng ban hành quy chuẩn mới, có hiệu lực từ ngày 15/12/2026, quy định cụ thể về khu vực để xe điện, sạc xe điện và đổi pin tại cả chung cư xây mới và hiện hữu.

Đây là bước tiến quan trọng, bởi điện hóa chỉ có thể đi vào đời sống khi người dân có thể sử dụng và sạc xe thuận tiện, an toàn. Với một thị trường 100 triệu dân, tỷ lệ sở hữu ô tô còn nhiều dư địa, người tiêu dùng tiếp nhận công nghệ mới nhanh và quá trình điện hóa đang diễn ra mạnh mẽ là thị trường mà các hãng xe toàn cầu, trong đó có các hãng xe Trung Quốc như Geely không muốn đến quá muộn.

Tuy nhiên, với chúng tôi, Việt Nam không phải thị trường để tìm kiếm tăng trưởng ngắn hạn. Chúng tôi xác định đây là thị trường chiến lược để đầu tư lâu dài vào sản phẩm, công nghệ, hệ thống phân phối và dịch vụ.

Việt Nam nằm trong nhóm thị trường có tốc độ điện hóa ô tô đáng chú ý trên thế giới, với xe điện chiếm 41% doanh số ô tô mới năm 2025 theo số liệu của IEA. Nguồn: IEA, Global EV Outlook 2026

Ông có thể làm rõ hơn về điều này được không?

Ông Vũ Anh Tuấn: Nguyên tắc của chúng tôi là danh mục sản phẩm tại Việt Nam phải bắt đầu từ nhu cầu của khách hàng Việt Nam, chứ không bắt đầu từ việc Geely đang có những sản phẩm nào trên thế giới. Mục tiêu không phải đưa thật nhiều mẫu xe vào thị trường, mà là lựa chọn đúng sản phẩm, đúng công nghệ và đúng thời điểm.

Tại Việt Nam, chúng tôi không phân chia các thương hiệu đơn thuần theo mức giá, mà theo nhu cầu và kỳ vọng của khách hàng. Geely tập trung vào các sản phẩm cân bằng giữa công nghệ, chất lượng và giá trị sử dụng; Lynk & Co được định vị ở phân khúc cao cấp với thế mạnh về công nghệ, thiết kế và trải nghiệm; Zeekr là thương hiệu công nghệ hạng sang của tập đoàn.

Tất nhiên, lưu ý rằng, điểm mạnh của Geely Auto Group không đơn thuần nằm ở việc sở hữu nhiều thương hiệu, mà ở khả năng xây dựng một hệ sinh thái trong đó mỗi thương hiệu có định vị riêng, đồng thời chia sẻ năng lực công nghệ, nghiên cứu và phát triển ở quy mô toàn cầu.

Vì vậy, khi vào Việt Nam, cách Geely Auto Group thực hiện chiến lược toàn cầu hóa: kết hợp năng lực công nghệ, sản phẩm và R&D toàn cầu với năng lực bản địa. Tại Việt Nam, Geely mang đến nền tảng đó, còn Tasco Auto mang đến hiểu biết thị trường, hệ thống phân phối và năng lực dịch vụ.

Từ cạnh tranh sản phẩm đến cạnh tranh hệ sinh thái

Có ý kiến cho rằng, khi khoảng cách về trang bị và công nghệ giữa các thương hiệu thu hẹp nhanh hơn, những lợi thế vốn dựa nhiều vào lịch sử thương hiệu hay sự hiện diện lâu năm trên thị trường cũng đứng trước sức ép phải được củng cố bằng những giá trị mới. Với xu hướng này, cuộc cạnh tranh trong giai đoạn tiếp theo sẽ ngày càng ít phụ thuộc vào câu hỏi một chiếc xe đến từ quốc gia nào. Ông nhìn nhận thế nào về vấn đề này, thưa ông?

Ông Vũ Anh Tuấn: Với mỗi hãng xe là cách xây dựng danh mục sản phẩm không nên bắt đầu bằng câu hỏi doanh nghiệp “đang có xe gì để bán”, mà phải bắt đầu từ việc “khách hàng đang cần gì”. Mục tiêu không phải đưa thật nhiều mẫu xe vào thị trường, mà là lựa chọn đúng sản phẩm, đúng công nghệ và đúng thời điểm, và giải quyết các vấn đề về trải nghiệm của khách hàng sau này.

Một sản phẩm có công nghệ tốt hay mức giá hấp dẫn có thể giúp thương hiệu thu hút khách hàng ở thời điểm ban đầu. Nhưng để tồn tại lâu dài, doanh nghiệp còn phải giải quyết hàng loạt nhu cầu phía sau quyết định mua xe: mạng lưới phân phối, nguồn cung phụ tùng, bảo dưỡng, sửa chữa, cứu hộ, bảo hiểm, hạ tầng sạc và chất lượng chăm sóc khách hàng.

Thực tế, đây cũng là một thay đổi đáng chú ý về tư duy quản trị trong ngành ô tô, bởi một khi công nghệ xe ngày càng được phổ cập nhanh, một sản phẩm tốt có thể chưa đủ để tạo ra lợi thế cạnh tranh dài hạn, thay vào đó doanh nghiệp phải giải quyết đồng thời nhiều mắt xích trong hành trình sở hữu xe, đặc biệt các chương trình hậu mãi sau này.

Với một thương hiệu ô tô phát triển dài hạn tại Việt Nam, hậu mãi là một trong những năng lực quan trọng nhất của một thương hiệu ô tô, bởi khách hàng không đánh giá chúng tôi chỉ tại thời điểm mua xe mà trong suốt nhiều năm sử dụng. Đây cũng là lĩnh vực chúng tôi xác định còn nhiều việc phải làm và cần liên tục hoàn thiện.

Khi sản phẩm và công nghệ ngày càng tiệm cận nhau, lợi thế cạnh tranh sẽ không chỉ nằm ở bản thân chiếc xe. Ảnh minh họa: Tasco Auto

Xây dựng một hệ sinh thái từ chuỗi cung ứng, phụ tùng, năng lực kỹ thuật đến đào tạo nhân sự và dịch vụ hậu mãi đòi hỏi nguồn vốn rất lớn. Trong khi áp lực về doanh số và hiệu quả kinh doanh luôn hiện hữu, các hãng xe sẽ phải giải bài toán cân bằng giữa đầu tư dài hạn và mục tiêu lợi nhuận như thế nào, thưa ông?

Ông Vũ Anh Tuấn: Niềm tin không được tạo ra bằng một lời cam kết và nó được tích lũy qua từng trải nghiệm của khách hàng. Vì vậy, việc đầu tư vào chuỗi cung ứng, phụ tùng, năng lực kỹ thuật, đào tạo nhân sự và tiêu chuẩn dịch vụ là điều cần thiết.

Chỉ có như vậy, khách hàng mới sẵn sàng lựa chọn và dành niềm tin cho Geely, Lynk & Co tại Việt Nam, sẵn phản hồi rất cụ thể về sản phẩm và dịch vụ, từ đó giúp chúng tôi nhìn thấy những gì đang làm tốt và quan trọng hơn, những gì cần làm tốt hơn.

Câu hỏi cuối liên quan đến câu chuyện thị trường, theo ông, trong 3–5 năm tới, ông nhìn nhận quá trình điện hóa thị trường ô tô Việt Nam sẽ diễn ra như thế nào? Đâu sẽ là những yếu tố quyết định tốc độ chuyển đổi của thị trường?

Ông Vũ Anh Tuấn: Điện hóa tại Việt Nam sẽ tiếp tục diễn ra nhanh, nhưng sẽ không chỉ có một con đường duy nhất. Theo IEA, năm 2025, xe điện, bao gồm xe thuần điện BEV và xe hybrid sạc ngoài PHEV, đã chiếm gần 40% lượng ô tô mới bán ra tại Việt Nam. Đây là một nền tảng đáng chú ý cho giai đoạn tiếp theo.

Trong 3–5 năm tới, tỷ trọng xe điện và các dòng xe điện hóa sẽ tiếp tục tăng. Tuy nhiên, bên cạnh BEV, PHEV và HEV vẫn sẽ có vai trò quan trọng, bởi nhu cầu sử dụng, điều kiện hạ tầng và khả năng tiếp cận công nghệ của mỗi nhóm khách hàng khác nhau. Tốc độ điện hóa sẽ phụ thuộc vào sự phát triển đồng thời của chính sách, hạ tầng sạc, giá thành sản phẩm, chi phí sở hữu, chất lượng dịch vụ và mức độ sẵn sàng của người tiêu dùng.

Ở đây, công nghệ không phải đích đến. Giá trị mà công nghệ mang lại cho người sử dụng mới là đích đến. Thay vì cố đưa ra một tỷ lệ chính xác cho 3 hay 5 năm tới, tôi tin rằng chính lựa chọn của khách hàng sẽ quyết định tốc độ chuyển đổi của thị trường.

Xin cảm ơn ông!

Xe có tốt không? Đáng giá không? Trải nghiệm có thông minh không? Điều đó quan trọng hơn: Xe đến từ đâu?

Trung Quốc hiện là trung tâm lớn nhất của quá trình điện hóa ô tô toàn cầu. Theo IEA, năm 2025, hơn 13 triệu xe điện được bán tại Trung Quốc, tương đương khoảng 60% tổng doanh số xe điện toàn cầu.

Chi tiết trên The Leader:

https://theleader.vn/dinh-vi-mui-nhon-tang-truong-moi-cua-tasco-auto-d47564.html